Aktualności

Posiedzenie Konwentu Powiatów Województwa Śląskiego

Posiedzenie Konwentu Powiatów Województwa Śląskiego

28 marca odbył się kolejny Konwent Powiatów Województwa Śląskiego. Zorganizowany został na zaproszenie starosty  lublinieckiego  Joachima Smyły w Zespole Pałacowo-Parkowym w Koszęcinie. Powiat Gliwicki reprezentował na konwencie starosta gliwicki Waldemar Dombek.

Posiedzenie prowadził przewodniczący Konwentu Powiatów Województwa Śląskiego, prezes Związku Powiatów Polskich, Andrzej Płonka – starosta bielski. Konwent zaszczycili swą obecnością znakomici goście: Jakub Chełstowski – marszałek Województwa Śląskiego, Izabela Domagała – członek Zarządu Województwa Śląskiego oraz Małgorzata Staś – dyrektor Wydziału Rozwoju Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Śląskiego.

Głównym tematem posiedzenia były środki unijne, zarówno pod kątem przyszłej perspektywy finansowej 2021-2027, jak również realizacja obecnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020. Marszałek Jakub Chełstowski poinformował, że obecny Regionalny Program Operacyjny  Województwa Śląskiego jest realizowany bardzo sprawnie. W nabory projektów zaangażowane jest już ponad 95% alokacji (z całej puli, która wynosiła 15 mld zł), a 68% tych środków jest już zakontraktowana, czyli podpisane są umowy na dofinansowanie). Jak przekazał marszałek, obecnie największym wyzwaniem jest sprawna realizacja projektów, na co mają wpływ beneficjenci, a wśród nich znaczącą grupę stanowią samorządy. Marszałek zwrócił również uwagę na konieczność sprawnego rozliczania płatności, co umożliwi Zarządowi Województwa możliwość płynnej certyfikacji wydatków w Komisji Europejskiej. W dalszej części spotkania poruszone zostały kwestie  związane z przyszłą perspektywą unijną na lata 2021-2027 i prowadzeniem uzgodnień w zakresie zasad wsparcia dla przyszłych projektów. Marszałek Chełstowski poinformował, że są podstawy aby sądzić, iż w przyszłości możliwe będzie wsparcie dla większej liczby projektów z zakresu innowacji, środowiska, czystego transportu i czystej energii.

Małgorzata Staś przedstawiła zagadnienia związane z pracami nad aktualizacją najważniejszych dokumentów strategicznych Regionu oraz dokumentów branżowych niezbędnych do przygotowania przyszłej perspektywy Unii Europejskiej.

Jak przekazała dyrektor Styś, rozpoczęto prace nad aktualizacją Strategii Województwa Śląskiego na lata 2020+, które potrwają do końca 2019 r. Projektowana Strategia będzie wyznaczać strategiczną wizję rozwoju województwa śląskiego w perspektywie 2030 r., cele strategiczne, cele priorytetowe i najważniejsze przedsięwzięcia. Nowa Strategia będzie określała najważniejsze priorytety województwa śląskiego do 2030 r., które posłużą do wyszczególnienia obszarów wsparcia UE w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2021-2027. Ponadto trwają prace nad aktualizacją pozostałych dokumentów branżowych niezbędnych do przygotowania przyszłej perspektywy. Tworzona jest m.in. strategia rozwoju gospodarczego, aktualizowana jest strategia i polityka społeczeństwa informacyjnego oraz plan zagospodarowania przestrzennego województwa śląskiego. Dyrektor wielokrotnie podkreślała, że prace te są niezmiernie ważne, ponieważ to co zostanie zapisane w dokumentach strategicznych, stanowić będzie podstawę sięgania po środki finansowe w przyszłej perspektywie unijnej. Przy tej okazji zachęcała samorządy do włączania się w prace nad dokumentami strategicznymi, m. in. zaprosiła również do udziału w Debacie Regionalnej Śląskie 2030, która odbędzie się 8 kwietnia, z udziałem przedstawicieli Komisji Europejskiej, na której to debacie przedstawiona zostanie wizja i cele rozwoju województwa. Poinformowała również, że cały czas od miesiąca marca trwają warsztaty regionalne z partnerami JST w subregionach.

Jak przekazała dyrektor, najważniejsze wyzwania dla województwa Śląskiego to niska jakość powietrza, słabnące tempo rozwoju gospodarczego, niekorzystne tendencje demograficzne i zróżnicowanie wewnętrzne.

Małgorzata Staś przedstawiła również cele polityki spójności na lata 2021-2027, których jest 5:
Cel 1 – inteligentniejsza Europa, Cel 2 - bardziej ekologiczna, niskoemisyjna Europa, Cel 3 – bardziej połączona Europa, Cel – 4 bardziej prospołeczna Europa, Cel 5 – Europa bliższa obywatelom (obszary miejskie i wiejskie).

Jak wynika z dokumentów Unii Europejskiej, na Cel I przeznaczonych zostanie 35%  środków budżetu, na Cel II – 30%. Obecnie trwają prace, aby transport przenieść z celu III do II, pozwoli to skorzystać z większej puli środków. W przyszłej perspektywie ma zostać uproszczona dokumentacja projektowa, ma być mniej kontroli, a okres rozliczeniowy będzie wynosił N + 2, Vat prawdopodobnie na dotychczasowych zasadach.
Dyrektor przekazała, że w ramach obecnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 uruchomionych zostało 95 % środków, w tym zakontraktowano 68%. Do ogłoszenia pozostało jeszcze kilka konkursów, w tym dotyczące samorządów to: e–zdrowie (wrzesień) oraz programy lecznicze, programy rehabilitacyjne (lipiec). Dyrektor podkreśliła bardzo dobrą współpracę z samorządami województwa śląskiego, zarówno przy realizacji obecnego Programu, jak również aktywność przy tworzeniu dokumentów strategicznych przyszłej perspektywy.

Po dyskusji Konwent przyjął stanowisko w sprawie uwzględnienia w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2021-2027 następujących obszarów wsparcia:

1.    Zrównoważony niskoemisyjny transport: zakup taboru, dynamiczna informacja pasażerska, wspólne taryfy, węzły przesiadkowe, łączenie usług różnych przewoźników, integracja przewoźników i rozkładów jazdy.
2.    Drogi lokalne: modernizacja i budowa infrastruktury drogowej, najbardziej strategicznych dróg z punktu widzenia funkcjonowania powiatu.
3.    Ochrona zdrowia: modernizacja i budowa infrastruktury ochrony zdrowia, modernizacja bazy sprzętu medycznego.
4.    Turystyka: modernizacja bazy turystycznej, oznakowanie szlaków turystycznych.
5.    Budowa ścieżek rowerowych.
6.    Zwiększenie efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej (termomodernizacja).
7.    Adaptacja obszarów do zmian klimatu: infrastruktura przeciwpowodziowa, systemy monitorowania, ostrzegania i reagowania w kontekście klęsk żywiołowych, zabezpieczanie przed osunięciami ziemi.  

Uwzględnienie wskazanych obszarów wsparcia w takim zakresie pozwoli na wykorzystanie środków zewnętrznych w odpowiedni sposób, zapewniający dalszy rozwój Regionu. Biorąc pod uwagę specyfikę naszego Regionu, gdzie wiele obszarów stanowią tereny zdegradowane przemysłowo, jak również objęte niszczącym działaniem klęsk żywiołowych, niezbędna jest kontynuacja inwestycji infrastrukturalnych, w tym przede wszystkim modernizacji i budowy infrastruktury drogowej, przeciwpowodziowej, a także wdrażanie systemów monitorowania ostrzegania i reagowania w kontekście klęsk żywiołowych i zabezpieczeń osuwiskowych. Priorytetem jest inwestowanie w poprawę jakości powietrza oraz zwiększenie efektywności energetycznej budynków użyteczności publicznej. Istotne jest również rozszerzenie skali inwestycji w obszarze zrównoważonego niskoemisyjnego transportu, zakup nowoczesnego taboru oraz zapewnienie elementów towarzyszących rozwojowi transportu na obszarach naszych jednostek samorządowych. Wciąż bardzo ważnym elementem wsparcia będą środki na inwestycje w infrastrukturę ochrony zdrowia oraz modernizację bazy sprzętu medycznego. Bardzo ważna będzie także kontynuacja projektów polepszających bazę turystyczną, budowę ścieżek rowerowych. Te inwestycje umożliwią przygotowanie jeszcze bardziej atrakcyjnej oferty turystycznej dla mieszkańców Regionu oraz turystów krajowych i zagranicznych.

Biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenia proponuje się również, aby kontynuować politykę wspólnych samorządowych przedsięwzięć w ramach Zintegrowanych Inwestycji Samorządowych, które pozwolą na planowanie rozwoju w szerszym wymiarze niż tylko jedna jednostka samorządu  terytorialnego.
Konwent Powiatów Województwa Śląskiego rekomenduje ujęcie w przyszłym Programie Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2021-2027 przedstawione obszary wsparcia, widząc ich istotne znaczenie dla dalszego rozwoju naszego Regionu w kolejnej perspektywie czasowej.

W kolejnej części spotkania przystąpiono do omawiania spraw bieżących.

Tematem wiodącym była sytuacja szpitali powiatowych, które mają coraz większe problemy finansowe. W pierwszej kolejności zabrał głos Andrzej Płonka, który przekazał, że 27 marca w siedzibie Ministerstwa Zdrowia z inicjatywy ZPP obyło się spotkanie robocze z przedstawicielami resortu zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia, w którym wziął udział. Resort zdrowia reprezentował Maciej Mikołowski, podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia oraz Andrzej Jacyna, prezes NFZ. Na spotkaniu przedstawiona została ogólna sytuacja szpitali powiatowych z podkreśleniem, że uległa ona w ostatnich latach znacznemu pogorszeniu, a szpitale tracą płynność. Przedstawiono również analizę przygotowaną przez ZPP – danych z 98 szpitali, pochodzących z ankiet zebranych przez Ogólnopolski Związek Pracodawców Szpitali Powiatowych. Wynika z niej, że w porównaniu do roku 2017 tylko 12% jednostek biorących udział w badaniu poprawiło wynik finansowy, w 88 % jednostek uległ on pogorszeniu. Ponadto w badanych jednostkach suma ujemnych wyników finansowych wzrosła trzykrotnie porównując rok 2017 do 2018. Jak wynika z badań, duży wpływ na kondycję finansową mają decyzje w sprawie wzrostu wysokości wynagrodzeń. W badaniu zapytano również o planowaną liczbę łóżek w związku ze zmianą rozporządzenia wprowadzającego normy zatrudnienia pielęgniarek w przeliczeniu na jedno łóżko. Na pytanie o likwidację łóżek odpowiedziały 92 szpitale, z których 73 zadeklarowały likwidację 2557 łóżek. Szacuje się, że w całej Polsce w szpitalach powiatowych zniknie 5 tys. łóżek.

Na spotkaniu prezes NFZ przedstawił prognozę poprawy sytuacji finansowej szpitali w kolejnych krokach. Zapewnił, że wynik finansowy NFZ jest dużo lepszy niż zakładano. Jest na poziomie 2 mld za rok poprzedni. Są to środki, które znajdą się w funduszu zapasowym i mogą być użyte w II półroczu. Jak podsumował prezes NFZ, rozliczenie świadczeń za pierwsze półrocze zamknie się kwotą dodatkowych 2 mld zł, z czego 40% zostanie przeznaczonych na szpitale. Pierwsza zmiana wycen nastąpi prawdopodobnie dla większości oddziałów do Świąt Wielkanocnych, a wypłata formalnie nastąpi do końca kwietnia. Druga zmiana wycen nastąpi w lipcu, a wypłata w sierpniu. Niewykluczona jest kolejna zmiana we wrześniu.

Kolejnym tematem poruszanym na spotkaniu w Ministerstwie Zdrowia była sprawa regulacji przepisów dotyczących stwierdzenia zgonów. Przekazano, że resort Zdrowia przygotował projekt zmian przepisów w tym zakresie.

Rozmowy dotyczyły również problemu pełnienia dyżurów nocnych przez apteki ogólnodostępne. Chodzi o regulację lokowania i finansowania nocnych dyżurów. Poinformowano, że Ministerstwo pracuje nad zmianą przepisów w tym zakresie.

Ustalono również, że spotkania w takim składzie będą kontynuowane.

Andrzej Płonka przekazał, że są pewne zapewnienia na poprawę  bieżącej sytuacji szpitali. Są to jednak środki niewystarczające. Będziemy śledzić i kontrolować postęp działań w kontekście zapewnień, które zostały zadeklarowane na spotkaniu. Przewodniczący przekazał również, że 25 marca pozwolił sobie przekazać Stanowisko Konwentu Powiatów Województwa Śląskiego, jako protest przeciwko zmianie Zarządzenia Prezesa NFZ w sprawie szczegółowych warunków umów w systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń opieki zdrowotnej z dnia 19 marca 2019 roku dotyczącej przesunięcia o miesiąc terminu wyliczenia wartości ryczałtu PSZ na rok 2019 tj. do 30 kwietnia. Ta zmiana to kolejne utrudnienie do tak już trudnej sytuacji finansowej szpitali powiatowych. Stanowisko przekazane zostało do premiera z nadzieją na podjęcie konkretnych działań, które zapewnią przekazanie przez NFZ dodatkowych środków finansowych do szpitali powiatowych w szybszym terminie.

W trakcie spotkania starostowie podkreślali trudną sytuację finansową w swoich  szpitalach powiatowych, brak lekarzy i pielęgniarek. Podkreślali, że środki, o których mówi NFZ są niewystarczające, aby poprawić sytuację szpitali powiatowych.

Starosta lubliniecki Joachim Smyła przekazał, że Rada Powiatu Lublinieckiego podjęła uchwałę w sprawie zwiększenia kontraktu dla SPZOZ w Lublińcu w związku z jego wieloletnim niedoszacowaniem. Uchwała zawiera szczegółowe uzasadnienie mówiące o wieloletnim niedoszacowaniu środków. Rada Powiatu Lublinieckiego apeluje i prosi o naprawę tej sytuacji i sprawiedliwy podział środków na leczenie pacjentów Ziemi Lublinieckiej. Uchwała skierowana została do osób i instytucji decyzyjnych w tym zakresie.

W trakcie dyskusji podkreślano, że sytuacja szpitali jest tak dramatyczna, iż może nawet grozić likwidacją niektórych placówek i należy podjąć wszelkie starania, aby ta sytuacja w niedługim czasie zmieniła się.

Andrzej Płonka przekazał również, że Związek Powiatów Polskich wspólnie z Ogólnopolskim Związkiem Pracodawców Szpitali Powiatowych w dniu 2 kwietnia br. o godz.13.00 organizują pod Ministerstwem Zdrowia w Warszawie milczącą pikietę. W czasie manifestacji planowane jest wręczenie petycji kierowanej do ministra zdrowia. Przewodniczący zachęcał do uczestnictwa w pikiecie.

Ponadto, jak dodał przewodniczący Konwentu, temat zapewne zostanie podjęty w trakcie dyskusji na najbliższym Zgromadzeniu ZPP, gdzie wypracowane zostaną kolejne kroki w dążeniu powiatów do poprawy sytuacji szpitali powiatowych.

W kolejnym punkcie spraw bieżących Andrzej Płonka poruszył temat oświatowy, dotyczący  szkół specjalnych i zaproponował, aby w tej sprawie skierować do Ministerstwa Edukacji stanowisko Konwentu Powiatów. Problem dotyczy przepisów rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli w zakresie dotyczącym organizacji szkół specjalnych. W trakcie zmiany przepisów w/w rozporządzenia pominięto zapis o treści: „W szkole podstawowej specjalnej dopuszcza się organizację nauczania w klasach łączonych na wszystkich obowiązkowych zajęciach”. Zapis taki pozostał wyłącznie w ustawie Prawo oświatowe. Powyższe regulacje w praktyce powodują różne interpretacje dotyczące sposobu i zakresu łączenia klas w szkołach specjalnych. W trosce o uczniów i prawidłowe wykorzystanie subwencji oświatowej przez samorządy, Konwent zwróci się do ministerstwa o wykładnię przepisów w tym zakresie.

Pozostałe kwestie poruszane przez starostów na posiedzeniu Konwentu dotyczyły bieżących spraw, w tym również legislacyjnych związanych m.in. z projektem ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Obecnie trwają prace zespołu roboczego, powiaty żądają prawa wyłączności, jak również konsultowania z samorządem projektu ustawy.

Na zakończenie posiedzenia Andrzej Płonka zaprosił Starostów na XXV  posiedzenie Zgromadzenia Ogólnego Związku Powiatów w dniach 3-4 kwietnia 2019, które połączone jest z galą  XX-lecia Związku Powiatów Polskich.